donderdag 28 november 2019

Fooled by light

Explo is fel onderhevig aan allerlei factoren. Zo hadden we tijdens onze laatste uitstap niet alle troeven aan onze kant maar uiteindelijk is er wel een resultaat uit de bus gekomen.

We werken aan een verbinding met de Trou de la Loutre (TDL) en de Galerie des Sources (GDS).
Uit recente kaartstudies van de hand van Geert blijkt dat de twee grotten weleens dichter bij elkaar kunnen liggen dan eerder gedacht. Ook de exploratiewerken in de Loutre hebben ons geleerd dat de ontwikkeling van de grot sterk onderschat wordt.
Een Arva-meting om dit te bevestigen leek ons de volgende logische stap, was het niet dat de waterstand in de Loutre momenteel letterlijk tot aan de lippen staat. Het passeerde maar net, maar niet voor iedereen. Ook hier is er nu een meetpunt aangebracht (ook in de Wuinant) vooraan in de grot om een idee te hebben of de grot overal passeert. De Arva-meting zou dus kunnen doorgaan, van de kant van de Loutre weliswaar. Aan de kant van de GDS verwachten we de verbinding in de Salle Kasper te kunnen maken, wat duikwerk betekent. De twee duikers van dienst hebben nooit eerder in GDS gedoken, sterker nog, één duiker is niet vertrouwd met de duikomstandigheden in BE. Raf doet een verkenning van de sifons op zaterdag, en zondag, de dag van de meting gaat Geert op kop, om zo te profiteren van de betere zichtbaarheid. Beide duikers passeren glansrijk en ook in de Loutre zit Stijn op post met het meettoestel. Het wachten is lang, want er gebeurde helemaal niets. Geen klopsignalen, en geen communicatie met de walkie-talkie. Na een klein uur uitzenden vanuit de Loutre heb ik bij wijze van test omgeschakeld naar ontvangen, en geheel onverwacht kreeg ik direct signaal. Het toestel gaf horizontaal tussen de 30-60m, en verticaal 12 à 25m. Achteraf bleek dat deze getallen niet afkomstig konden zijn van de zender uit de GDS, maar eerder veroorzaakt door m’n eigen helmverlichting! Straf, maar geen meting is ook een resultaat. Waarschijnlijk zorgt de instorting in de Salle Kasper en het vele slijk voor een grote demping waardoor het bereik van de Arva’s beperkter is. We zullen wel verder werken via de Loutre, want er is  een goed voelbare wind die we kunnen volgen.
Eén van de zaken die we zeker moeten herdoen, is de topo van de Loutre. Zo kwam ik b.v. tot de vaststelling dat de grot niet één, maar drie ingangen heeft. Een grot die dus duidelijk een upgrade verdient. 

Omdat het programma ter plaatse nog werd aangepast hebben we ook tijd gevonden om nog eens tot aan de bron van Tahaux te gaan. Achteraan in de grot hebben we opnieuw zicht gekregen op de rivier, maar er zat jammer genoeg een blok in de weg. Was het niet dat er ondertussen een iets te ijverige timmeraar voor een aantal extra blokken heeft gezorgd. Van wind was er die dag helemaal geen sprake. Uit zelfrespect hebben we dan ook besloten om geen gas te produceren. Van onze kant hebben we besloten om dit hoofdstuk af te sluiten. Daarbij hebben we ook de topo van Tahaux vervolledigd.
S.

GDS

GDS

GDS

Tahaux


zaterdag 9 november 2019

Dromen worden werkelijkheid


De 24ste mini-expeditie naar de Vannon en Rigotte van 28/10 tot 03/11/2019

Deelnemers: Geert, Stijn, Herman (SC Cascade), Jos Dagobert, Erik (SC Avalon), Michel
(ESCM), Gauthier (CRSOA)

Voorwoord.

Een zeer gemotiveerde ploeg is al van 2015 bezig met de exploratie van twee ongekende grotsystemen op de grens van de Haute Marne en de Haute Saône, namelijk de Vannon en de Rigotte. De pertes waren onderzocht, de resurgenties vaag gekend… De ondergrondse loop van beide rivieren bleef een mysterie…

Na bijna 5 jaar exploratie krijgen we stilaan zicht op de ondergrondse hydrologie van beide systemen. Beter nog: we slagen er in om kilometers ver te vorderen in ongekende immense galerijen, mooi gedecoreerde passages, heldere rivieren en prachtige zalen. Hier volgt het relaas van de inmiddels 24e mini-expeditie naar het grensgebied van de Haute Marne en de Haute Saône…

Het verslag van de duikploeg. (Stijn, Michel, Herman, Gauthier)

Eind oktober was het opnieuw zover. De 24e editie van de mini expedities gaat van start. We zijn met een ploeg van 4 duikers en 4 gravers. Mooi verdeeld dus.

Het team: Dagobert, Gauthier, Erik, Stijn, Jos, Geert, Michel, Herman (foto Stijn Schaballie)
De duikers willen de Rigotte zo ver mogelijk exploreren en topograferen voorbij de S6.

Gebruikelijk zijn we na de rit van start gegaan met gewenningsduiken. Voor Michel en Gauthier is de Rigotte volledig nieuw. Tijdens de vorige sessie zijn de lijnen via de Crotot Maison geoptimaliseerd, en werd er 6 kg lood voor de S4 gedropt. Stijn heeft tevens van het moment gebruik gemaakt om de lijnen in de ingangszone van de Vannon aan te passen in functie van de nieuwe vervolgen die door hem zijn gevonden tijdens de vorige mini-expé. Na een korte kennismaking van de ingangsversmalling en het weinige zicht in de Rigotte, ontpopten Gauthier en Michel zich als transportduikers. Uiteindelijk moeten 4 flessen en een kitzak naar binnen gebracht worden willen we met twee voorbij de S6 topograferen.

Het depot na de S6 (foto: Gauthier Roba)
De tweede dag was een vervolg op de eerste. Transport onder water, en daarna tot aan de S4. Stijn en Gauthier zijn onmiddellijk tot voorbij de S6 gegaan om de topo aan te vatten. Na 500m topo ingeblikt te hebben, deden we onszelf een 500 tal meter première cadeau, tot aan een S7. Deze sifon dient gelukkig niet gedoken te worden. Uit de S7 komt het actief tevoorschijn, maar daarnaast zijn er twee ‘droge’ alternatieven.
Wondermooie concreties (foto Gauthier Roba)
Ook de derde dag zijn Stijn en Gauthier  voorbij de S6 gaan topograferen.
Samengevat is de Rigotte een zeer afwisselende  grot met zowel droge als actieve galerijen, zalen en enkele   blokkenstorten.  Het  vorderen bestaat   hoofdzakelijk  uit   wandelen,  afgezien  van  de  twee duikzone's. Voorlopig moet samen ongeveer 150m ver gedoken worden, op max -3m.

Sprakeloos.... (foto: Gauthier Roba)
 Ondertussen zijn Herman en Michel de nieuwe vertrekken in de Vannon gaan ‘bekijken’. Michel kon in de nieuwe rivier een 20-tal meter nieuwe lijn leggen en boven water komen in een klok. Het vervolg heeft hij niet gevonden, wetende dat er ongeveer 1m zicht was onder water. Herman heeft op zijn beurt een parallel gezwommen, en heeft daarbij 50m lijn gelegd met einde op niets.
Beide vertrekken moeten herzien worden in betere omstandigheden. Het zicht onder water was vreemd genoeg zo goed als nul.

Tweehonderd meter zwemmen... (foto: Gauthier Roba)
De laatste dag bestond eruit om alle spullen te recupereren en enkele onafgewerkte zaken te doen. Gelukkig waren we daarvoor met 4. Om de gravers een opkikker te geven werd een nieuwe Arva meting georganiseerd. De Arva werd daarvoor op een mast vast gemaakt en voor het veronderstelde dichtste punt gehouden tegen het plafond in de galerij. Op deze manier zou de meting de grootste nauwkeurigheid geven.

Merkwaardige erosievormen... (foto: Gauthier Roba)
Eerder in de week werd de perte van de rivier gevonden tussen de S4 en de S5. Eerst werd gedacht dat die ergens onder water zat in de S6. Niet dus. Het is een kleine laminoir met vrij veel stroming. Bij hoog water is dit wellicht allemaal sifon. Het teveel aan water loopt dan via de S4 uit tot aan de ingangen van de Crotot’s. Gauthier en Stijn hebben er met hun duikspullen en een lintmeter, een topo gemaakt van 60m ver. In de half verdronken gang zijn ze teruggedraaid op een bijna sifon waar het voor ons te link werd.

Eenmaal terug buiten, ontdekt Stijn dat het water van de Résurgence du Chat een bruine kleur heeft, waarschijnlijk als gevolg van hun geploeter in de halfverdronken laminoir! Van een kleurproef gesproken!

Verslag: Stijn Schaballie.

Het verslag van de graafploeg. (Geert, Erik, Dagobert, Jos)

Omdat we sinds vorige expé met zekerheid weten dat een verbinding tussen D40 en Rigotte mogelijk is, zijn we zeer gemotiveerd om verder te graven. Ik was enkele weken geleden al wat ‘voorbereiding’ gaan doen, en dat moest eerst geruimd worden. Daarna kunnen we het vervolg aanpakken.
We hebben deze expeditie zwaar materiaal mee: een stroomgroep, 90m elektriciteitskabel en een zware Makita breekhamer. We verwachten ons aan serieus breekwerk. Maar eens we verder graven, blijkt het vooral klei en blokken te zijn. Dat hadden we niet durven hopen.

Graafwerken in de D40
We zitten dus wel degelijk in een opgevulde gang, en de (kleine) concreties op de wand, onder het sediment, leveren ons daarvoor het bewijs.
Het aantal bakken dat uit de boyau getrokken wordt, is niet te tellen. Het is zwaar labeur, en zonder de wetenschap dat er een grote grot achter zit, zouden we hier nooit aan beginnen! En we zijn nochtans wel wat gewoon! De modder is onwaarschijnlijk plakkerig: een bak vol krijgen, is moeilijk. Een bak terug leeg krijgen al evenzeer. Het is vooral Dagobert die 5 dagen lang graaft… Erik en ik zijn de bakkentrekkers van dienst!

Zaterdag komt Geert Erik vervangen. We hebben vandaag een Arva meting gepland en tevens een
Walkie Talkie test met de duikploeg. We hopen zo op een juistere afstandsbepaling en communicatie met een ploeg achter de sifons zou fantastisch zijn. De Arva meting gaat foutloos, het contact met de duikploeg verloopt echter moeizaam. We kunnen mekaar nauwelijks verstaan. Toch is het een bewijs dat Walkie Talkies ook onder de grond kunnen werken! ’s Avonds doen we nog een ruwe topometing zodat we weten hoever we gevorderd zijn met onze graafwerken… Tevens blijkt het gangetje stilaan droger te worden: er is duidelijk tocht ontstaan en dat geeft ons de moed om verder te doen.

Verslag: Jos Beyens

Resultaten

a) De ondergrondse Rigotte:

Ongeveer 1/3 van het traject (vogelvlucht) tussen de perte van de Rigotte en de bron is getopografeerd. Het totale traject is 4,1km in vogelvlucht. Het verkende deel kan bijna de helft van het volledige traject zijn, want ook nu hebben we onszelf getrakteerd op een royale première.

Het verst getopografeerde deel ligt op 1758m van de ingang, in vogelvlucht is dat 1346m. De topo meet nu 2745m en er is meer dan 1km non topo, dus ongeveer 4km.

Er werd 1633m aan topo ingeblikt. Daarvan was ongeveer 1100m première. Er is naar schatting nog meer dan 1km non topo en op meerdere plaatsen einde op niets.

b) D40

Hier werd 5m gevorderd en de afstand tussen de Rigotte en de D40 nu wordt geschat op:

1. Volgens de nieuwe en gecorrigeerde Arvameting : 5m
2. Volgens de topo: 6m
3. We kunnen hieruit afleiden dat onze duikers knap werk hebben geleverd en dat de ‘duikerstopo’
toch een grote precisie heeft.

c) Vannon

70m extra exploratie met in één tak einde op niets.

Immense afvloeiing... (foto: Gauthier Roba)
d) Toekomst

Eens de verbinding met de D40 een feit is, betekent dit:

1. Slecht één duikzone zonder versmallingen en een stromende rivier, dus meer zicht en dus meer potentiële duikers.
2. Assistentie van niet duikers tijdens het transport van de flessen etc.
3. Minder af te leggen afstand in de grot om de eindpunten te bereiken.

Besluit.

Het is duidelijk dat de ploeg staat te popelen om verder te exploreren! De volgende mini-expeditie is dus al gepland. Het zal vooral een graafexpeditie worden. Een droge verbinding is immers niet enkel interessant voor de duikploeg. Ook voor ons is het deel voor sifon 6 al de moeite waard om te bezoeken, en wie weet vinden we nog nieuwe vervolgjes die onze duikers over het hoofd gezien hebben… Wordt dus vervolgd!


En het gaat voort....wordt vervolgd !! (foto: Gauthier Roba)