Exploratieverslag duiken – Noord-Frankrijk

    Vijf en zes april, een weekendje vol zon, kamperen, lekker eten en bovenal: exploratieduiken. Met Stijn, Randy, Geert en mezelf trekken we richting Noord-Frankrijk, meer bepaald naar de regio Grand Est, departement Ardennes. Op het programma: twee karstbronnen die vragen om herbekeken te worden, de Vaux en de Gibergeon.

Voor Stijn en Geert is dit bekend terrein. Tien jaar geleden werkten ze hier al aan enkele desobstructies en exploratieduiken (zie eerdere verslagen). Voor Randy en mij is het nieuw terrein. De condities zijn in ons voordeel: het is al een tijd droog geweest, wat de kans op goede zichtbaarheid verhoogt.

Bron van de Vaux

We starten met de bron van de Vaux. De EOL (End Of Line) van Stijn ligt op ongeveer 110 meter van de ingang. Hij stopte destijds in een luchtklok, verbonden met een groter, enigszins instabiel zaaltje. Bij die gelegenheid heeft hij de lijn nog tot daar gelegd, maar de post-sifon werd toen niet verder bekeken. Zonder gasanalysemeters voor O₂ en CO₂ was het risico op slechte luchtkwaliteit te groot. Bovendien is het al een stevige inspanning om daar überhaupt te geraken, zeker als je onderweg nog duiklijn moet leggen.

Stijn start vandaag met het installeren van een nieuw speleotouw door de ingangsrestrictie, een verticale étroiture over enkele meters, die je met de voeten eerst neemt door een wirwar van massieve blokken. Het vorige speleotouw is letterlijk aan flarden gescheurd door de kracht van de crues. Indrukwekkend hoe de natuur hier huishoudt. Na zo’n 45 minuten komt Stijn terug naar de oppervlakte, missie geslaagd!

Stijn vertrekt in de Vaux

Daarna is Randy aan zet. Hij duikt door de étroiture en komt in de collecteur terecht en besluit dan de uitgang terug op te zoeken.

Randy vertrekt in de Vaux

Ik volg als laatste. Mijn opdracht: de luchtkwaliteit post-sifon meten en een eerste droge verkenning doen. Dit stukje systeem is tot op vandaag onbekend terrein.

De voorbereiding loopt stroef. Twee automaten blazen onmiddellijk af. Snel wisselen met die van Randy. De flessen hebben nog maar 250 bar, te weinig voor wat we willen doen. We vullen met onze mobiele compressor bij tot een degelijke 300 bar. 

Vervolgens past de inflatorslang niet op mijn droogpak. Ook hier: wisselen. Tot slot weigert mijn handlamp aan te gaan. Gelukkig kan ik opnieuw rekenen op Randy’s materiaal. Het zijn van die momenten waarop je je afvraagt of het wel jouw dag is. Maar de motivatie zit goed, en we gaan ervoor.

De étroiture verloopt vlot. Eigenlijk is het een leuke puzzel: lichte, stabiele blokken in beige kalksteen met goed zicht, een verademing tegenover de modderige, donkere étroitures in België. 

In de collecteur trek ik de mainline uit een dikke laag slib. Dankzij de floaters die Stijn destijds heeft aangebracht, blijft de lijn voor het merendeel relatief goed bereikbaar. Zonder die floaters had ik vandaag de EOL nooit gehaald.

Lijn in slib collecteur Vaux

Floater duiklijn

De collecteur is ruim, 3 tot 5 meter in diameter, en verloopt door prachtig lichte kalksteen. Het voelt alsof ik in de Lot duik. Na zo’n 100 meter stijgt de lijn plots verticaal van 14 meter diepte naar de oppervlakte. Ook dit is een étroiture die enige voorzichtigheid vraagt. Ik neem deze head-first richting de oppervlakte. De terugweg vereist straks een extra doordachte aanpak. Onderaan deze cheminée liggen een aantal forse rotsblokken op de duiklijn, recente instortingen dus, voorzichtigheid is essentieel.

Ik geraak erdoor en bereik het zaaltje waar Stijn 10 jaar geleden is geëindigd. Ik haal ik de gasanalysers boven: 20,6 % zuurstof en ongeveer 8.500 ppm CO₂. Quasi verse lucht. Ik ga van mijn ontspanners en leg mijn duikflessen voorzichtig aan de kant. Op mijn knieën, nog in het water, zit ik onderaan een grote puinhelling. Bij elke beweging voel ik kleine blokken zachtjes in de sifon schuiven.

Voorzichtig klim ik enkele meters omhoog richting het hoger gelegen zaaltje, maar het puinpakket zakt enkele centimeters bij elke stap. De stabiliteit is ronduit twijfelachtig. Bovenaan zie ik een opening, maar je moet over een uitkragend balkon van samengepakt puin, dit is te riskant. Ik besluit wijselijk terug te keren en maak mij klaar voor mijn exit duik. Opvallend zijn de vele gemummificeerde muggen aan het plafond, een klassieke indicator dat er waarschijnlijk een kleine opening in de doline boven ons zit.

Eindpunt duik Vaux, vertrek post sifon

Bovenop de puinhelling postsifon S1 Vaux

Met nog 200 bar over per 7L fles heb je op 1/3-verbruik perfect voldoende om de EOL te bereiken en veilig terug te keren.

Terug aan de oppervlakte wacht nog een domper. De drytube voelt verdacht zwaar. Helaas, hij is volledig volgelopen. Waarschijnlijk zat de O-ring niet correct bij het sluiten. Sorry, Geert! De toestellen worden opgevezen en te droge gelegd, en blijken achteraf wel terug te werken. Gelukkig!

Volgelopen drytube

Voorlopig beschouw ik de exploratiemogelijkheden al duikend hier afgerond. Wellicht biedt een doline boven de grot nog mogelijkheden voor een alternatieve toegang via desobstructie, maar niet evident. Een Arva meting is ook niet direct mogelijk.

Bron van de Gibergeon

Na een heerlijke pasta bolognaise van chef Randy, schakelen we over naar de volgende site: de Gibergeon. Zelfde strategie. Stijn kent het systeem goed en installeert een nieuw speleotouw in de ingang. Opnieuw een stevige verticale étroiture, eindigend in een collecteur op 14 meter diepte. Stijn vordert enkele meters, maar botst dan op een recente instorting. De doorgang is voorlopig geblokkeerd. 

Ik ga als volgende, ditmaal in natpak voor meer flexibiliteit, én gewapend met een koevoet. Voorzichtig puzzel ik me door de eerste blokken en bereik Stijns eindpunt. Ik doe mijn vinnen uit en hang ze aan het speleotouw, zo ben ik nog net iets flexibeler. Ik zoek verder en kan nog een tweetal meter vorderen, maar voel ook geen overtuigend vervolg.

Afleggen vinnen werkplek Gibergeon

Impressie blokken werkzone Gibergeon

De stabiliteit is opnieuw twijfelachtig. Hier verder werken is voor mij vandaag geen optie. Ik keer terug naar buiten.

In de toekomst zie ik zeker mogelijkheden om in de Gibergeon verder te werken. De Vaux blijft daarnaast een prachtige site voor een funduik wanneer we nog eens in de buurt zijn. Die tunnel moet je eigenlijk eens gezien hebben!

Seppe

The French roots...

Het jaareinde is zo'n moment om even terug te blikken naar het verleden. We kijken met deze post zo'n 10 jaar terug en zoeken een oude bekend op, een project dat nooit afgewerkt is geraakt. 

Zoveel jaren terug verdiepte we ons in de karst rondom Signy l'Abbaye, een stadje dat 'Ses Curiosités Hydrographiques' promoot. De stad verloor z'n abdij na de Franse revolutie, maar de bronnen zijn er nog steeds, wij verkenden er de bron van de Vaux en de grote Gibergeon karstbron. De omgeving van Signy telt vele kleine grotjes, maar slechts één grot die zich leent tot speleo-sportief, de Perte des Mazurettes (PDM). 

Sinds lang op de wishlist van de duikers staat de siphon aval van deze grot, nooit gedoken en de reden is eenvoudig, deze is zeer moeilijk bereikbaar. De PDM is dan ook bekend (berucht) om z'n sportieve meander (zo'n 75m), waar je niet snel duikflessen gaat meeslepen.

Jaren hebben we gewerkt aan een shunt van deze meander, telkens ervan overtuigd dat we die bij elk nieuw bezoek gaan realiseren, maar de geschiedenis heeft het anders beslist.

Sommige teamleden geven echter niet snel op en een nieuw plan wordt uitgewerkt, een nieuwe ingang tot de grot !?!?

Zo gezegd, zo gedaan, dus een rondje ARVA meten. Twee courageuse teamleden gaan de grot trotseren, twee ander speuren de omgeving af...

Het is geweten dat exploratiespeleologie niet altijd volgens de planning verloopt, er zijn te veel onbekende factoren die een rol spelen, het weer is één factor maar dat lijkt wel mee te vallen.

De grot begint met een mooie P14, in twee delen, maar het tweede deel maakt de planning tot brandhout, er staat water en modder in de put, de passage is geheel onderin, dus hier kunnen we een kruis over maken. 

water in de PDM put

Na 30 minuten staan we terug buiten. De topografie zegt dat een bepaald deel van de grot slechts 1 à 5 m onder een doline ligt. Veel hoop dat we er op de doorgang stoten is er niet want als we er enkele meters naast zitten is de doorgang niet te vinden. We doen uiteindelijk een sondage van ongeveer 1,8m en boren nog eens 1,2m dieper, alles in de kleverige aarde, dus bij 3m diepte zitten we nog steeds niet aan de rotsbodem.

sondage

Een probleem sinds vele jaren in de PDM zijn de grote crue's die veel stenen en modder mee in de grot sleuren. De kans bestaat dat de grot zo helemaal verstopt geraakt, en in die optiek werd in 2018 onderin de put een rooster geplaatst dat stenen uit de meanders moet houden. En het is dat rooster dat ons nu parten speelt, want het verstopt de natuurlijke evacuatie van modder. In de bedding bovengronds merken we dat er een grote grondverschuiving heeft plaatsgevonden die waarschijnlijk de oorzaak is van het probleem. Ook zien we dat de putten regelmatig vol komen te staan waarna het water een andere weg zoekt. Terug naar de tekentafel...

Nog enige tijd over hebbende voor het donker wordt gaan we dan nog even een verplicht bezoek brengen aan de twee hoger vermelde bronnen. Retour BE.

...

Al snel worden er nieuwe plannen gemaakt om de stop vrij te maken. Eens dat de stop eruit is, hopen we dat de wintercrues grote schoonmaak houden.

Een goeie week later staan we opnieuw aan de rand van de put, waarvan de bodem nu helaas herschapen is tot een bassin!

PDM put nu een bassin

We zijn eraan voor de moeite. De regen van afgelopen dagen kan niet snel genoeg de diepte in. Vermoedelijk loopt het bassin nu over in de richting van de Taupes, naar het Réseau Ensemble. Een verbinding waar we al lang van dromen, en hopelijk ooit fysiek kunnen maken.

Opnieuw aan het oppervlak, waar de temperatuur flirt met het vriespunt, besluiten we wat te gaan rondneuzen. Als eerste gaan we de zelf gegraven put in de grote Doline Amont bekijken. Daar zijn geen verdere verzakkingen te zien. Ten tweede dalen we de nabijgelegen kleine Gouffre van de Perte des Mazurettes af. De ontwikkeling is groter dan wat er op de topo staat, en geheel onderaan zit een blaasgat. Het gaat om een meander van 10 bij 40cm. Niet direct iets waar we wild van worden.

Waar we wel enthousiast over zijn is een doline verderop in het bos waar er tussen enkele blokken zicht is op vervolg. Uiteindelijk kunnen we een blok demonteren en een 8 tal meter grot verkennen. Het eindpunt is helaas impenetrabel. Jammer, want in de buurt is er een interessante perte. Maar, net als quasi alle verdwijnpunten in de streek, is ze verheven van het slijk!

première?

De ontnuchtering kwam de volgende dag. In de literatuur lees ik over de perte en de nabijgelegen interessante grot Le Craque genaamd. Een grot, door ons vrijgemaakt en getopografeerd nu 12 jaar geleden. Lieve hemel, we worden oud. Geen nieuwe grot dus, maar wel een sappig verhaal om te vertellen bij een après explo. Ontdekken, en herontdekken!

Hierbij de nooit gepubliceerde topo.

G, S

Herbekijken

Ruim een jaar geleden stelde ik vast dat de twee bronnen in Signy l'Abbaye niet meer toegankelijk zijn. De crues hebben de ingang van de Gibergeon gevaarlijk instabiel gemaakt, en de bron van de Vaux is al jaren versperd door het natuurgeweld. We hebben er destijds veel werk ingestoken, en het zou zonde zijn om dat niet eens her te bekijken. Het zijn tenslotte twee mooie duiksites met nog heel wat potentieel. Eén van de moeilijkheden is wel het kunnen mikken van een duikvenster naar zicht toe onder water.

Ook afgelopen winter hebben de crues flink hun werk gedaan. Gelukkig is dat niet altijd negatief! Zo is er in de Vaux bijvoorbeeld een stabiel gat geblazen die een passage van een side mount duiker toelaat. Het speleotouw door de versmalling is wel aan flarden, maar verderop is de duiklijn intact. 

In de bron van de Gibergeon was het zoeken in een chaos van blokken, grind en afval naar een mogelijke nieuwe passage.  Deze is uiteindelijk gevonden naast het wrak van een brommer. Het gat is gestabiliseerd en ruim genoeg gemaakt voor een verkenning volgende keer. Het ziet ernaar uit dat er nu een directe toegang is tot de schacht. Ook hier is er geen speleotouw meer te bespeuren die ons naar de diepere regionen leidt.

Tijd voor een nieuwe golf aan onderzoek.

S.

Gibergeon bron

Bron van de Vaux

Bron van de Vaux

Oude bekenden

24/06 hebben Seppe en Randy een nieuwe poging gedaan om de Croisiers met de Bellevaux te verbinden. Ze werden echter verrast door een vreemde kleur water. Bij aanvang die dag was er niets aan de hand. Tot Seppe in het tweede duikgedeelte plots in zeer troebel water terecht kwam. Dat water moet afkomstig zijn van de Vesdre. De thermale rivier bleef de hele tijd helder.

Ook de buitenrivier is gedurende de dag veranderd van kleur. We kunnen dus spreken van een geslaagde kleurproef Croisiers-Bellevaux, al hadden we natuurlijk liever een menselijke verbinding gemaakt. Uitstel is geen afstel. In afwachting van meer water zijn Seppe en ik overeengekomen om eens iets anders te doen. Het is belangrijk dat we het ‘vrijetijdsgevoel’ in onze activiteiten niet verliezen. Het laatste stukje lijn zouden we graag in de best mogelijke omstandigheden kunnen leggen.

Het voorstel was om nog eens naar de hypothetische verbinding van de Galerie des Sources en de Trou de la Loutre te gaan kijken. Zie voorgaande verslagen. We zouden met overtuigende middelen tot in de Salle Kasper willen gaan. Een zaal vol blokken voorbij een mooie sifon, om daar de mogelijkheden eens grondig te bekijken.

Helaas, we hebben moeten afzien van het plan. De straat: Rte des Aiguilles de Chaleux is namelijk enkele voor ‘Riverains en Fournisseurs’. Tegenwoordig houdt de politie regelmatig controle. Je zou ev nog kunnen parkeren aan de ingang van het natuurpark van Furfooz, en dan te voet naar de grotten gaan als droge speleoloog, maar als duiker is dat toch een brug te ver. Iemand een idee hoe we miss een uitzondering kunnen krijgen als speleoloog in de toekomst? Zou het verbond ev iets kunnen regelen bij de gemeente Houyet?

Plan B: Naar de bronnen van Signy l’Abbaye. Ook een beetje thuiskomen. Ik wil de toestand van de twee bronnen kennen na hier verschillende jaren niet meer geweest te zijn. De bron van de Vaux is al enige tijd onderaan de put versperd. De zaak lijkt stilletjes aan op te lossen, maar het is nog verre van penetrabel. Er is nog heel wat los materiaal die gevaarlijk kan schuiven. Graafwerk.

De Gibergeon bron. De gemeente heeft er tegenwoordig een bordje geplaatst met het resultaat van onze werken. Tot m’n grote verbazing is ook hier de ingang gevaarlijk onstabiel geworden door recente crues. Jammer! Het gaat om grote blokken die de weg versperren. Je daar tussen wringen lijkt me geen goed idee zonder grondige opkuis en inspectie. Enkele mooie zoetwaterkreeften bewonen nu de verschillende holen.

Ik heb afgesproken met Seppe voor een funduik in een leisteengroeve. Het vrijetijdsgevoel weet je nog. Er was nog tijd om te gaan zien in de mini canyon van de Pille. Het ensemble van enkele watervallen bevat alles om de canyontechnieken op te frissen of aan te leren. We hebben er een tijd geleden enkele brochen geplaatst, en die zijn nog steeds in goeie doen. De plaketten daarentegen, niet door ons geplaatst hebben hun beste tijd gehad. Zie foto. 

Moraal van het verhaal: vast equipement altijd controleren alvorens te gebruiken, en bedenk steeds een B (C) plan alvorens de deur uit te gaan.

Stijn

Duikvensters

Eind april, het eerste duikvenster van 2018 te Signy l’Abbaye bracht één een ander aan het licht...

We zijn al jaren bezig met het exploreren van de twee voornaamste bronnen in de steek, namelijk de Vaux en de Gibergeon.

De Vaux heeft maar zeer kort toegang verleend, want in de winter van 2016-2017 heeft een verwoestende crue de ingang onherkenbaar verandert. De winter van 2017-2018 heeft er dan weer voor gezorgd dat er opnieuw enkele openingen geblazen zijn onderaan de trechter van puin. De toekomst zal uitwijzen of de grot nog duikers zal toelaten, want momenteel zijn de passages eerder op maat van een flinke forel.

De Gibergeon, hier hebben de laatste crues een wand in de bron laten instorten. Eén van de blokken moet opgeruimd worden willen we de exploratie verder veilig  laten verlopen. Zo zat Tom enkele ogenblikken opgesloten aan de verkeerde  kant  van het blok, nadat het zich had verzet na een manipulatie. Gelukkig was er voldoende zicht, voldoende lucht en nog enkele openingen groot genoeg om een mens te laten passeren. Rustig werd eerst één fles afgedaan en doorgegeven, daarna nog één, en tenslotte verscheen Tom weer in de poel. Oef!

Dan naar de Perte des Mazurettes waar we met het idee vertrokken om de eboulis die we afgraven eens te stutten. Het leek me het proberen waard na de ontelbare bakken puin die hier al verzet zijn. Eenmaal ter plaatse bleek dat de instorting zich zo gemakkelijk niet laat ophouden. Na 8 bakken, en een nieuwe instorting  van vers puin, hebben we het voor bekeken gehouden. Iemand een voorstel? We plaatsten nog een grille aan de lage passage in de grot,  dit belet dat de passage verder dicht slibt met stenen. De dag kregen we rond met een wandeling naar de voornaamste pertes van de Gibergeon. In twee valleien waar we ooit eens een kleurproef willen organiseren  zijn de verdwijnpunten haast niet te tellen. Het lijkt een droom voor elke speleoloog, maar alles zit er onder een dikke laag modder!

Na een regenbui vertroebelde het zicht in de bronnen. Om toch met een tevreden gevoel naar huis te vertrekken hebben we dan onze toevlucht gezocht tot enkele oude leisteengroeves nabij de grens met Belgie, waar het fijn duiken is.

S.

Pertes  Gibergeon

Grille voor de PDM

Kiezen is soms verliezen

In maart van dit jaar vonden we in de buurt van de Perte des Mazurettes na een volledige dag bakken versleuren in de Tunnel des Taupes per toeval een nieuwe grot, de Trou Vaille.

Diezelfde dag is er gegraven tot tegen de rotslagen, waar we zicht kregen op een putje met halverwege een afstap. De ingang bleef echter te smal om de bodem te kunnen inspecteren.

Zaterdag 22 juli zijn we terug ter plaatste gegaan om beter zicht te krijgen op de nu droge perte die waarschijnlijk te linken is met één van de schouwen in de buurt van de Salle des Ducs. Na een paar uur geworstel met het gesteente hebben we een blik kunnen werpen in de diepte. Het verdikt viel eerder tegen. Geen zwart gat, maar een spleet waar nog veel werk aan is. Ook de wind is aan de magere kant. Op zo’n moment moet je keuzes maken. Voor ons stopt het daar. Er zijn andere  leuker/ nuttiger uitdagingen in onze ogen. Het resultaat is een grotje van -3.5m diep met zicht tot -5.5m

Zondag 23 juli quasi hetzelfde programma, maar toch net iets anders.

Het was geleden van mei 2014 dat we nog een blok hadden verlegd in de Trou Fumant.

Ondertussen is het de derde sessie in de tijdelijke perte gelegen op het parcours tussen de Perte des Mazurettes en de bron van de Vaux. De naam alleen al spreekt boekdelen voor een speleoloog, en het moet gezegd worden, af en toe lijkt de grot te ademen met een flinke windstoot te gevolg. De kans bestaat dat er dus een grote ruimte verborgen zit. Vol goede moed zijn we dan ook weer stoïcijn aan het graven geslagen tot we voorbij het hoekje konden kijken. Zo’n hoekje dat meestal het zicht op het vervolg verbergt en maar blijft in je hoofd spoken. Het moment wanneer dat hoekje dan eindelijk aan diggelen gaat is vaak een moment waar alles mee valt of staat. Een uitnodigend of deprimerend vervolg? Opkramen of als een gek verder doen. Het blijft verslavend… Er is besloten de boel te laten rusten. Na 5 meter verbreden en zicht op nog 2m te verbreden gang zonder evident vervolg is het voldoende voor ons en onze middelen, lees aantal actieve gravers.

Voila, zo is de todo lijst alvast weer wat kleiner geworden.

Trou Fumant

Allemolle Taupe

De grillen van de natuur hebben het de zeskoppige ploeg: Kurt, Dirk, Kris, Ewout, Stijn en Geert in de Perte des Mazurettes niet gemakkelijk gemaakt.

De bedoeling was om aan beide zijden van de rondgang te werken, maar we waren genoodzaakt af te zien van ons plan omdat de meander van het klassieke parcours vol zat met stenen. Naast de meander is ook de ingang volledig herschapen door de overvloedige regens. 

Een eerdere ARVA meting aan de rondgang gaf nog slechts 2m aan om een comfortabel en veilig alternatief te bieden aan de nu cruegevoelige en uiterst sportieve meander. Een meander waar slecht weinigen onder ons van kunnen genieten.

Het klassieke parcours werd zo goed als vrijgemaakt op enkele meter na. Daarna werd die toegang voorzien van een filter...zijnde een band met velg. Beter hebben we voorlopig niet kunnen vinden in de openbare dump-doline's die de regio teisteren.

Daarna hebben we twee dagen gespendeerd om de mollengang of de Taupes ruimer te graven. Het resultaat van de toekomstige nieuwe passage is een uit de kluiten gewassen tunnel waar gigantisch veel bakken over en weer gesleurd zijn. 

Voorlopig eindpunt is een geventileerd schouwtje met een puinhelling en enkele blokken in het plafond. In principe is het nu mogelijk om aan één zijde van de rondgang verder te werken. Het ruimer graven ging ondanks de plakkerige omstandigheden nog vrij goed.

Het project dat in 2012 het licht zag lijkt stilletjes aan vorm te krijgen. We zetten alvast bubbels koud!

Een fotocollectie:

Lawine-alarm te Signy l'Abbaye?

Vorig weekend een 3-daagse te Signy l'Abbaye, onze vaste stek in de Franse Ardennen sinds 2012. Doel van het weekend; duiken in de bronnen en het uitmeten van een mogelijke rondgang in de Perte des Mazurettes grot (PDM).

Enkele dagen voor onze komst waren er twee serieuze onweders gepasseerd te Signy, de bronnen waren dus goed bruin, Karel heeft 2 pogingen gedaan; in de Vaux  kon hij enkel maar op de tast naar beneden, dat was geen optie; en in de Gibergeon heeft hij zelfs het gat niet gevonden... dus dat viel alvast goed tegen.

De tweede belangrijkste activiteit op het programma, het uitmeten van de mogelijke rondgang in de PDM, verliep iets vlotter. Ter herinnering, we graven sinds verscheidene jaren in de PDM grot in de hoop een rondgang te kunnen realiseren. Dit zou een verdere exploratie van de grot moeten vereenvoudigen. De 'Tunnel des 3 taupes' is een graafprojectje geworden met een tunneltje van 10 meter lang, gegraven in heel moeilijke omstandigheden. Alles wijst op een doorbraak, maar we willen een extra bevestiging en dat hebben we verkregen met het gebruik van 2 ARVA toestellen (lawinebiepers).

Dirk en Myriam hebben zich opgeofferd om nog eens de meanders van de PDM te passeren om het één en ander uit te meten. Resultaat; Dirk is tot op 2,1 meter geraakt van de zendARVA die in de mollentunnel lag. Nogmaals eens bevestiging dat het niet ver meer is,... nog effe duwen en we zijn er door.

Ik ben alvast positief verrast dat die ARVA's nog zo goed werken in een grot (ook enkele testen gedaan), want ik hoorde daar ook andere verhalen over.

Verder nog wat van de omgeving laten zien aan de nieuwkomers.
G.

Toeristen nabij de Trou Fumant

Verder doen

“Verder doen” was het onderwerp van een mailtje dat kort na het geslaagde Halloween-exploweekend in Signy werd verstuurd. Na dit super leuke en vruchtbare weekend was de lokroep van het diepblauwe water in de toegangsholte die we in de Gibergeon hadden vrijgemaakt, te groot. Op zo een momenten krijgt de ontdekkingsreiziger, de explorateur in je de bovenhand. De drang naar het onbekende, nieuw en maagdelijk OW terrein.

Veel over en weer gemail was niet nodig om  maandag 9 november, in de herfstvakantie, vast te leggen. Het strijdplan was eenvoudig: duik in de Vaux met de bedoeling de tunnel en postsifon op foto en video vast te leggen. Daarna het beulenwerk: de toegang in de Gibergeon verder open te maken zodat kan worden ingeschat hoe gemakkelijk de OW sectie zal kunnen worden bedoken.

De wagens volgestopt met duikgerief, zoveel mogelijk duikflessen en onontbeerlijk natuurlijk het OW boormateriaal. Afspraak om 7u aan de luchthaven in Wevelgem zodat we konden samen rijden. Stijn besloot het zekere voor het onzekere te nemen en was al om 6u30 aanwezig. Een kleine miscalculatie van de wiskundige verhouding tussen afstand en gemiddelde snelheid. Enfin niet erg, het was wel dan maandag maar toch ook vakantie J.

Alhoewel het inderdaad vakantie was, bleken al de wegeniswerken en de daar aangekoppelde files toch langzamerhand de krijtlijnen uit te tekenen van wat die maandag nog allemaal te verwachten viel. Kwestie van de reisweg  wat aangenamer te maken werd halverwege een kleine verkenningstussenstop gehouden in Franstalig België.

Na nog meer wegeniswerken in Frankrijk bereikten we de Vaux toch nog op een redelijk uur. Het weer was uitermate zacht en zelfs de zon was van de partij. Het had de voorbije week absoluut niet veel geregend dus de verwachtingen voor de Vaux waren hoog. Echter die 2-3 mm regenval waren blijkbaar voldoende geweest om de zichtbaar in de Vaux tot bijna 0 te reduceren. Vermits fotografie en filmen hier op de agenda stonden werd de duik afgeblazen. Damned.

Niet getreurd, dat betekende dat we “meer” tijd hadden om de Gibergeon verder aan te pakken. Dus met hervonden moed op naar Signy. Zoals gewoonlijk was het er aan de poel heel rustig en was er plaats genoeg om dicht te parkeren. Nu en dan de gebruikelijke en intussen min of meer gekende passanten : “ aaa vous êtez de retour”.

Karel zou eerst duiken. Alle materiaal aan de waterkant klaargelegd, intussen in droogpak gereed om er aan te beginnen. Stijn maakte de OW booropstelling klaar en vroeg terloops: “waar ligt de boormachine ergens?”. “die ligt in de blauwe ton.”. “in die lege blauwe ton?”. Toen werd het opeens stil in het al zo rustige Signy. Een korte uitkamsessie bevestigde ons donkerbruin vermoeden. De boormachine bleek nog thuis bij Karel te liggen. Op zulke momenten kun je door de grond zakken, alhoewel dit hier in de Gibergeon nog zo slecht niet zou geweest zijn.

De optie om onverrichter zake terug naar huis te keren was out of the question. Failure is not an option. Dan maar in droogpak naar het nabije tankstation gaan vragen of ze geen pneumatische boormachine hadden. Uiteraard niet, maar blijkbaar was er een doe-het-zelf zaak in de buurt. Korte pijn: alles opruimen en er naartoe rijden. Als bij wonder werd de zaak vlot gevonden en in tegenstelling tot we hadden verwacht bleek dit een heel grote zaak te zijn met een serieus aanbod aan materiaal. En ja, dus ook pneumatische boormachines. Keuze werd rap gemaakt, plus nog een extra steenboor.

Poging 2. Een 3tal grote stenen moesten nog verwijderd worden van voor de spleet. De “high tech” steenboren met 4 snijkanten bleken toch niet zo goed te werken als werd gedacht. De klassieke boren met 2 of 3 snijkanten zijn eigenlijk de beste. Een aantal kleinere gaten werden geboord,... echter zonder succes. Grrrrrr

Dan maar teruggegrepen naar het betere gerief dat we ook het weekend ervoor hadden gebruikt. Met terug super resultaat. De grote blokken bleken nu handelbare stukken te zijn geworden. De toegang tot de Gibergeon is intussen een grote ruimte geworden opgedeeld in 2 kamers. Er kan nu echt al rond bewogen worden in de ruimtes en dit maakt de werkzaamheden er heel wat gemakkelijker op. Stijn had ook een grote sleepbak gemaakt en deze bleek heel nuttig. Als final touch werd er met 2 man, Stijn binnenin en Karel net buiten, terug heel wat kilo’s steenpuin geruimd.

De spleet komt bijna vrij te liggen, echter wegens de opgestapelde pech konden we deze niet volledig veilig maken. Er ligt nog een grote steen in de weg die constant naar beneden glijdt  op een lichte helling van kleine blokken. Ook is er tijdens de werkzaamheden een grote platte steen deels in de spleet gegleden.

De winter komt eraan en duiken zal er de komende maanden vermoedelijk niet inzitten. Dit is een goede zaak. Go with the flow en laat de stroming nu maar zijn werk doen en al de rommel uit de spleet blazen zodat we begin volgend jaar kunnen beginnen aan het echte werk: effectief duiken in de resurgence.

Stay tuned.

K.

3x Gibergeon

In kilos is het vast indrukwekkend wat de voorbije drie dagen uit de bron werd gesleurd. Er is dan ook onafgebroken gedoken met een totaal van ongeveer 14u onder water. Een waterrat alleen staat natuurlijk nergens, duiksteun kwam er van familie en vrienden onder de vorm van flessen vullen en het verzorgen van buikvulling. Een geweldig weekend met een prachtig resultaat!

Wat vooraf ging:
-belachelijk veel gezeul onder water met een kleine grot als resultaat.
-einde op twee versmallingen en verschillende te grote blokken...
-een zoektocht naar een manier om compact te kunnen boren onder water.

De grens tussen victorie en fail bleek ook deze keer erg dicht bij elkaar te liggen. Ineens kwam dan toch de gepaste boor op het perslucht boorset tevoorschijn. Naast de klassieke desobmethode (iets voor de kenners) werd ook gebruik gemaakt van wiggen. Dit bleek vrij handig te zijn om de kleinere blokken te bewerken, met als voordeel dat je een pak minder diep hoeft te boren.
Wat is nu het resultaat: We hebben opnieuw zicht op de tweede versmalling in de vorm van een dalende spleet. Enkele meter dieper gaat die spleet open een maakt plaats voor een blauw gat. Geen bodem te bespeuren...  Dromen staat vrij.

Tussendoor hebben we ook tijd gemaakt om een interessante perte in de buurt, met zeer onstabiele nijgingen, opnieuw wat vorm te geven. Wellicht zullen dit niet de laatste stabiliteitswerken zijn. Het is nog iets te vroeg om de grot volledig uit te vlooien aangezien de doorgang opnieuw onherkenbaar is. Zeker is dat er steeds een aanmoedigende tocht staat.

wordt vervolgd!

Stijn

Hittegolf

Hittegolven en watersporten, een ideale combinatie om de dag aangenaam door te komen.

Een driedaagse is van start gegaan aan de watervallen van de Pille.
De fiche met canyontechnieken die we eerder gemaakt hebben was niet optimaal bevonden. Met aandacht voor detail hebben we deze dan ook compleet over gedaan.

Daarna ging de reis door naar de bronnen van Signy.

Bij de vorige duik in de Gibergeon werd een groot blok zichtbaar waar enige beweging in zat. Het idee ontstond om dat blok opzij te schuiven zodat de doorgang groot genoeg zou zijn om geen flessen te moeten uitdoen. Er zijn drie duiken nodig geweest om dat blok op z’n plaats te krijgen, en om finaal te beseffen dat het voorbij het blok te krap is om verder te werken. Komt erop neer dat we het blok op één of andere manier moeten verdwijnen willen we hier ooit vorderen. Onze radartjes zijn bijgevolg volop aan het werk geslagen.

De laatste afspraak ging door aan de Fosse à Vaux waar enkele vrienden tot de vaststelling gekomen waren dat de versmalling opnieuw dicht zit na de wintercrue’s. Dit euvel zal zich telkens herhalen en betekent ongeveer een half uurtje keien doorduwen met de voeten op een diepte van -17m. Eens de passage terug vrij heeft Karel gaandeweg enkele lijnvlotters aangebracht, want de lijn heeft de nijging zich telkens weer in te graven.

Hierbij is het duikseizoen voor geopend verklaard, wordt vervolgd...

3 weekends in een notendop

De gunstige weergoden van september lieten ons toe om onze duikwerkzaamheden te Signy l'Abbaye verder te zetten.

Het project dat onze speciale aandacht kreeg was de bron van de Vaux. In vorige verslagen kon je al lezen over de duikwerkzaamheden in deze bron. Nu de collecteur weer toegankelijk is, zijn de duikers actief in de 100-meter lange gang. We profiteren van het droge weer, de zichtbaarheid is dan goed en dit vergemakkelijkt de exploratie.

  Hierna een samenvatting van meerdere weekends:
Eerst werden de oude duiklijn vervangen door een beter equipement. De oude duiklijn bestond uit een allegaartje van lijnen en markeringen. Na het vervangen van 93 meter lijn in de collecteur (het eindpunt van de vroegere exploraties), kon dan de explo worden verder gezet. Een stijgende schacht geeft uiteindelijk oppervlak. De S1 werd zo door Stijn overwonnen op 4 oktober 2014! Tussendoor werd ook de onderwater- en bovenwatertopo opgenomen, zodat we nu een mooie topo hebben kunnen realiseren van de volledig S1.

  Samengevat: De S1 is 143m lang met een maximale diepte van -17m, de collecteurlijn is gemarkeerd elke 5m. Gemiddeld is de ruime tunnel ongeveer 2 hoog en 4m breed. Einde op een puinberg, dan een verticale schacht van 14m, en oppervlakte in een ruimte waar de rivier tussen de blokken stroomt. We zitten hier onder een grote oppervlaktedoline.
Verdere explo is voor het volgend duikseizoen.

In première, ontwerp van de topo van de Vaux (coupe)

Naast de Vaux trekt een verdwijnpunt van het systeem van de Gibergeon onze aandacht. De perte ligt boven een kilometers lang traject richting de Gibergeon resurgentie. In deze perte hebben we nu een buis geplaatst die de toegang veiliger (stabieler) maakt. Eenmaal dit kunstwerk is afgewerkt kunnen we dan verder graven in de diepte.

De buis mocht echter wel een maatje ruimer geweest zijn, want Stijn geraakte nog nauwelijks buiten ;-( , dus we gaan nog wat aanpassingen doen.

Wordt vervolgd.

 

Een klein cadeautje

Signy l'Abbaye:

Een ruimte lonkte in de Taupes van de PDM. Meerdere dagen werd er gewerkt, en al het nodige materiaal aangerukt. De eerste halve dag op m'n eentje de gang ettelijke keren over en weer gekropen met een vracht klei. Finaal zag het er zeker niet slecht uit: groter dan verwacht, zeker 1m cadeau. Wat een speleoloog toch gelukkig maakt ;-)

Dag twee met verenigde krachten, opnieuw op en af in de gang, sleurend aan een bak. Uiteindelijk blijkt naast ons cadeautje een iets grotere ruimte te zitten. Jammergenoeg blijkt ook daar alles vast te zitten in het plafond. Zeker is dat we door de laminoir zijn. Vervolg is een schouw met daaronder een puinberg die hopelijk een doorgang maskeert. Beangstigend, maar ook demotiverend is het aanhoren van spontaan vallend puin uit de schouw. Er lijkt maar geen eind te komen aan die puinberg. Die ruimte leegmaken zal voor een volgende keer zijn. De topo van de gang geeft ons hoop...

Omdat materiaal kuisen al eens plezant mag zijn, zijn we de volgende dag in de canyon van de Pille gekropen. Van de gelegenheid werd gebruik gemaakt om de gekende touwtechnieken te fotograferen om er uiteindelijk een technische fiche van te maken. We zullen eens zien waar we die kunnen posten zodat iedereen daar gebruik van kan maken.

S.

mini canyon: Pille

Een natje en een droogje

Signy, juni 2014: Een goeie meter zicht, liet opnieuw een duik toe in de Vaux. Onder die omstandigheden blijft de etroiture  best pittig.  Eens daar voorbij was te zien dat Jean-Luc  de lijnen beter aan elkaar gezet heeft zodat zeker geen misverstanden kunnen ontstaan. Ik heb zijn lijn gevolgd tot aan de markering van 60m. Wordt vervolgd!

Daarna zijn we gaan graven in de Taupes (mollengang) van de PDM. We hopen via deze handgemaakte tunnel ooit een rondgang, of alternatief te creëren. Een auditieve verbinding was bij het vorige bezoek negatief. Desondanks leek bij de laatste sessie dat we toch niet zo slecht bezig waren. Enkele argumenten: de wind neemt zienderogen toe, volgens de topo klopt de richting als een bus, we krijgen meer opening te zien, en in crue hebben we ooit een waterval horen dreunen in de gang. Maar, er is ook zicht op meerdere graafdagen vooraleer we hopelijk victorie kunnen kraaien. Speciaal voor deze opdracht werd zelfs een graafbak ontwikkeld met ‘rails’. Dit was nodig omdat het sediment van een erg kleverige soort is, en werkelijk energie vreet! Momenteel is de Taupes ruim 10m lang, en gezegend met twee haakse bochten. 

Een goeie basis

Een exploweekend Signy stond vorig weekend op de kalender. Bruine bronnen, maar een 5man sterke ploeg om te graven.
Op het programma een auditieve verbinding leggen in de PDM aan de hand van een fluitsignaal. Helaas hebben we elkaar niet gehoord. Een morele opdoffer dus in de nu ruim 10m lange graafgang (de 'Gang van de Drie Mollen'). Maar, de tocht, en het feit dat we in crue ooit een waterval hebben horen dreunen aan de andere kant blijft ons doen geloven.

De volgende dag, na een zomerse BBQ-avond en vleermuis-detectie aan de Gibergeon, opnieuw de koele ondergrond in. In onze nieuwste werkplaats: weer tegenslag. Die bestaat namelijk voor de helft uit vaste rots, en een ander helft uit klei, boomwortel en gedumpte weideafrastering. Het meest akelige deel was met de wakte dan ook zeer onbetrouwbaar en deels ingestort. Een oplossing zou een gigantische gegraven trechter kunnen zijn langs de vaste rots. Wie weet ooit...

We hebben de dag gered met een prachtige wandeling/aanval in een grot die eerder onze aandacht kreeg. We zijn toen vervroegd vertrokken omdat ik toen, wat later bleek, mijn meniscus scheurde, met operatie als gevolg. Pijnlijke affaire. Met een dubbel gevoel werd de gang comfortabel gemaakt. Na enkele uren kregen we zicht op een parallelle gang met een ruimte in de verte. Verder leek de grot, bij momenten, lucht aan te zuigen.

Leerrijk, maar vooral een gezellig weekend!
S.

La douce France

Met een beetje vertraging toch nog een berichtje over onze explo tijdens het verlengde weekend van 1 mei.

In Signy L'Abbaye zijn we begonnen aan een nieuw project, we graven er in een perte/doline. De afgelopen jaren hebben we deze doline verschillende malen geobserveerd, er is een opening zichtbaar en een mooie tocht aanwezig. Nadat we toelating kregen van de eigenaar om er te graven, zijn we op dit nieuwe project gesprongen. De doline ligt boven het veronderstelde traject van een ondergrondse rivier en de afstand tussen de doline en de résurgence is 5km!

Na enkele dagen graven zitten we een 7 tal meter diep en 15 meter ver. Dit ging vrij vlot op zo'n korte tijd. Er waren dan ook verschillende ruimten aanwezig, en dus ook stokageplaats. Finaal komen we op een punt terecht waar meerdere mogelijkheden zijn. Naar beneden lijkt de meest logische weg, maar de wind blijkt eerder van boven te komen. Nadat we alle 'eenvoudige' mogelijkheden hebben uitgeput, blijkt het vervolg toch verder naar beneden te zijn, dit wordt moeilijk graafwerk, temeer daar er geen stokageruimte meer voorhanden is, dus alles moet nu naar buiten.

Toch een mooi resultaat na 3 dagen graafwerk, maar een tunneltje van 15 meter is natuurlijk niet het eindresultaat... wordt vervolgd.

G.

Een deuxieme

Sinds enige jaren hebben we ook een vaste stek in Frankrijk. De omgeving van Signy l'Abbaye is ons niet meer onbekend en vorige zaterdag waren we een dag ter plaatse, een dag met een grote D, lees hierna het verslag van Stijn.

Ongeveer 10 jaar geleden dook Jean-Luc Carron als eerste door de versmalling in de Fosse à Vaux. Om de 30cm brede versmalling te kunnen passeren moest hij blokken ruimen, en daarna zelfs zijn twee 6L flessen uit doen. De explo raakte na verloop van tijd in het slop, mede door een gebrek aan liefhebbers, alsook door het onstabiele karakter van de grot en de weinige dagen per jaar dat de bron echt helder genoeg is om te duiken.
Aangemoedigd door Jean-Luc, en de geruchten dat er voorbij die versmalling een ruime tunnel verkend is tot op 100m met einde op niets gingen wij op verkenning. Verschillende duiken waren nodig om het karakter van de bron beter te leren kennen. We werden geconfronteerd met geweldige veranderingen na de wintercrue's, alsook teleurstellend zicht na soms korte maar hevige neerslag. Er werden blokken verlegd, rommel geruimd, onder water gebeiteld, om uiteindelijk een nieuw equipement te kunnen leggen door de versmalling. Na de smalle passage met rolkeien gaat de galerij terug open. Een mooi wit plafond staat in contrast met een zachte bodem uit sediment. Yes! Ook de lijn van Jean-Luc is nog intact. Ipv kruipen over de bodem, laat het zicht en de omvang zelfs enkele zwemslagen toe. Heerlijke plek! Wordt vervolgd!
Ook boven water hebben we verschillende zaken op til. Zo werden enkele belangrijke contacten gelegd om een nieuwe werf te legaliseren. Hopelijk laat de ondergrond in de Franse Ardennen binnenkort wel in z'n kaarten kijken.
S.

Voor wie z'n duikflessen al heeft klaargezet willen we de pret even drukken. Zoals gezegd is de bron maar enkele keren per jaar duikbaar. De beperkte zichtbaarheid, het onstabiele karakter en de etroiture van de sifoningang maken deze bron heel selectief, slechts een handvol duikers hebben de nodige ervaring om deze duik tot een goed einde te brengen.
'Een deuxieme' omdat het nog maar de tweede maal is dat deze sifon wordt gedoken, en ook omdat dit de tweede grot is te Signy na de Perte des Mazurettes. Met de Vaux is er dus een duikgrot bij en is het aantal grotten in Signy nu verdubbeld;-)

Een tip van de sluier

Zo zoetjes aan kunnen we wat meer details prijsgeven over onze jongste werf. Met onze exploploeg zijn we al enkele weekends aan het werk in Signy l’Abbaye in de Franse Ardennen. Het dorp is vooral bekend voor de grot Perte des Mazurettes (PDM) en haar twee grote bronnen (zie ook: http://sc-cascade.blogspot.be/2012/10/onderwaterwerken_6.html ). Deze bronnen wateren een gebied van verschillende vierkante kilometers af, maar over deze twee collecteurs is zo goed als niets bekend (duikwerk). De enige toegang tot de ondergrond vormt de Perte des Mazurettes. Als je het debiet bekijkt dat uit de ene bron te voorschijn komt, hoef je echter geen genie te zijn om te beseffen dat de Perte des Mazurettes slechts een sober zijriviertje van het hele systeem is. Kortom, de streek heeft een veelbelovend potentieel (en waar we overigens alweer de eerste premières geboekt hebben). Op het ogenblik zoeken we een nieuwe passage in de PDM, deze zou een veiliger en eenvoudiger alternatief zijn voor de bekende meanders, maar tevens een rondgang mogelijk maken.

Vooraan de Vaux en bovenaan het water uit de Gibergeon

Woensdag en donderdag staken we opnieuw de grens over. Stijn en Geert kennen de streek er intussen al als hun broekzak; voor Kris was het zijn eerste bezoek aan de regio. Door de aanhoudende regenval was de ingangsput van de Perte des Mazurettes veranderd in een indrukwekkende waterval. Door de ligging van de werf houdt een crue echter weinig gevaar in, ook al voelt het wat tegennatuurlijk om bij hoge waterstand een grot in te gaan. De laatste keer waren Stijn en Geert gestopt in een klein zaaltje met een veel te smal vervolg in een dalende spleet. Wanneer we terug in het zaaltje komen, valt ons oog echter op een smalle opening, niet veel groter dan een brikverpakking. De wanden zijn van zachte klei. Omdat klei nog altijd heel wat makkelijker te bewerken is dan harde steen, vallen we met vereende krachten deze opening aan. Vijf graafuren later is de opening veranderd in een tunnel van 40 cm hoog, 70 cm breed en 3 meter lang. Dan is in onze pijp uit en onze spieren voelen even slap aan als de klei die we net uitgedolven hebben. Eén ding weten we zeker: hier komen we morgen zeker niet meer terug. Hoe masochistisch onze hobby ook is, maar ergens moet het nog plezant blijven.

De voeten van de mol zijn nog net zichtbaar

Het weerbericht voorspelt echter niet veel goeds, en de volgende dag blijken de weermannen gelijk te hebben. De regenbuien hangen als een grijs deken over de Ardennen, en onze alternatieven voor iets anders dan een nieuwe graafdag slinken weg. Niemand heeft zin in een dagje prospectie in de gietende regen. Dan kunnen we er maar beter van profiteren dat we met z’n drieën zijn om nog een extra dag aan onze tunnel te werken. Aan de Perte de Mazurettes blijkt het debiet nogmaals verdubbeld. De crue is nu een danteske bruine waterzuil die bulderend in de diepte dondert, maar het equipement hors-crue laat zich ook door deze watermassa niet van de wijs brengen.

We graven nog drie uur door tot onze schouders stram zijn van met de schop te wrikken; onze handen krachteloos zijn door de uitgedolven aarde in bakjes te scheppen en tot onze nekspieren stijf zijn door in een onmogelijke houding met ons hoofd te liggen. De tunnel is nu 5 meter lang en heeft nu ook een naam gekregen: de Tunnel des Trois Taupes (de Tunnel van de Drie Mollen). Toch is het een veelbelovende plek. De wind maakt duidelijk dat er iets achter ligt, en in de verte horen we het vage gedonder van een waterval. Waar crue toch nog goed voor is.

Waar de crue ook goed voor is, is de grote schoonmaak. Onder de muur van water die vanaf het drempeltje aan de ingang binnenstroomt, zijn onze uitrusting en onze touwen in een mum van tijd weer netjes schoongespoeld.

Maar waarom echter moest het beginnen plenzen net op het moment dat we weer aan de auto onze drijfnatte kledij wilden veranderen voor verse, droge en warme kleren?

Kris   

Onderwaterwerken

Sinds enige tijd zijn enkele leden van Cascade neergestreken in Signy l’Abbaye. Een pittoresk dorp in de Franse Ardennen. De geschiedenis van Signy is verbonden met z’n cisterciënzersabdij uit de 12-de eeuw. Met de Franse revolutie is de abdij opgeheven en de gebouwen zijn alle verdwenen. Naast de abdij kent de omgeving enkele hydrologische curiositeiten.
Veel grotten zijn er jammer genoeg niet te vinden te Signy. De meeste karst zit namelijk verborgen achter een dik pak blubber. Onze zoektocht is gestart, zoals het van de explorerende speleo verwacht wordt, met het raadplegen van bronnen en actieve speleo’s in de omgeving.
Het schitterende naslagwerk van de SC Ardennes werd snel aanzien als de lokale karstbijbel.

In vergelijking met de Belgische karst zijn ook hier enkele belangrijke bronnen.
Een overzicht:

Puits d'Audry: Een 2m diepe poel met een diameter van 4m. Kleine blokken op de bodem, waartussen geen noemenswaardige openingen te zien zijn. Weinig interessante werkplaats. Zeer helder water dat helaas snel vertroebelt bij het verkennen. Bescheiden debiet.

Fosse à Vaux of Bleue: Schacht van meer dan 15 m diep en een diameter van maximaal 7m. Zicht van 0,5 tot 5m onder water (afhankelijk van de pertes). Palier op -10m met een opening tussen enkele grote blokken. Zeer smalle passage op -15m met rolkeien. Zicht tot -17m waar het horizontaler wordt. Al snel kwamen we bij de noord Franse speleoduiker Jean-Luc Carron uit. Hij zou voorbij de versmalling een 100-tal meter hebben kunnen verkennen. De extreme versmalling met een onstabiel karakter zou de exploratie vertragen. Momenteel zijn er plannen om de passage te beveiligen. Wij staan uiteraard op de eerste rij om hieraan mee te werken. De bron is in 2002 zelfs leeggepompt om enkele passages te kunnen verbeteren.

Onze aandacht ging voornamelijk uit naar de Résurgence du Gibergeon:
Een poel van 10m diameter met een maximale diepte van 8,5m. Het zicht onder water kan oplopen tot maximaal 3m (afhankelijk van de pertes). Trechtervormig met een steile overhangende rotswand aan één kant. Naast de rommel in de poel zijn er een 5 tal kleine openingen tussen de blokken van waaruit de stroming komt. Eén van die gaten hebben we ondertussen uitgegraven over een afstand van 5m, een mini grot als het ware. We klokten af op 12 duikuren met 3 man (Steven, Kevin, Stijn). Dat deze bron een mysterieuze uitstraling heeft op de dorpsbewoners, bleek uit de verhalen van enkele nieuwsgierigen: de vraag kwam of we de ‘sabels van Napoleon’, of het ‘gouden kruis met diamanten’ niet gevonden hadden? Of ‘staat die legertankt’ nog onder water? Helaas, ‘nog’ geen schatten gevonden in deze gerust peilbare diepte.

De eerste herfstregens hebben de relatief heldere poelen ondertussen herschapen in ware fonteinen van chocomelk. Het duikseizoen is ten einde en we zijn dan ook genoodzaakt de onderwaterwerken voorlopig te staken.

Stijn

Gibergeon in crue